IELTS Writing: 4 tiêu chí chấm điểm giải thích bằng ví dụ

Tóm tắt nhanh

• Writing có hai bài (Task 1 và Task 2). Mỗi bài được chấm theo bốn tiêu chí, mỗi tiêu chí có vai trò ngang nhau.
• Tiêu chí thứ nhất đổi tên theo bài: Task Achievement cho Task 1, Task Response cho Task 2. Ba tiêu chí còn lại dùng chung.
• Theo thông tin công khai của IELTS, Task 2 có trọng số gấp đôi Task 1 khi tính điểm Writing.
• Một câu có thể sai ở nhiều tiêu chí cùng lúc. Vì thế khi sửa bài, hãy dán nhãn từng lỗi vào đúng tiêu chí.

Bốn tiêu chí là gì?

1. Task Achievement (Task 1) / Task Response (Task 2). Bạn có trả lời đúng câu hỏi của đề không? Ở Task 1, bài cần chọn đúng các điểm chính của biểu đồ và có một đoạn overview. Ở Task 2, bài cần nêu rõ quan điểm và phát triển ý đủ sâu cho mọi phần của đề.

2. Coherence and Cohesion. Bài có dễ theo dõi không? Coherence là mạch ý: ý nào đứng trước, ý nào đứng sau, mỗi đoạn nói về một điều. Cohesion là các mối nối trong câu và giữa các câu: từ nối, đại từ, cách nhắc lại ý.

3. Lexical Resource. Vốn từ của bạn: có đủ rộng để diễn đạt đúng ý không, có dùng đúng cụm từ không, và có sai chính tả không.

4. Grammatical Range and Accuracy. Hai nửa đi cùng nhau: bạn dùng được nhiều kiểu câu (đơn, phức, bị động, điều kiện...) và những câu đó đúng đến mức nào.

Bạn nên tự tải bản mô tả band công khai từ trang ielts.org để đọc nguyên văn tiếng Anh. Bài này chỉ giải thích cách hiểu, không thay thế văn bản chính thức.

Ví dụ trên một đề Task 2

Giả sử đề nói về việc thành phố nên đầu tư vào giao thông công cộng. Ta xem từng tiêu chí qua câu tốt và câu chưa tốt (tất cả đều do ZenZ tự viết để minh hoạ).

Tiêu chí 1: Task Response

Câu chưa tốt:

Public transport is good. Many people use it.

Hai câu này nói chung chung. Người đọc không biết bạn đồng ý hay không đồng ý, và ý chưa có lý do.

Câu tốt hơn:

I largely agree that cities should spend more on public transport, because it cuts traffic and gives low-income residents a cheaper way to travel.

Câu này có quan điểm (largely agree), có hai lý do, và mở đường cho hai đoạn thân bài. Chữ "largely" cho thấy bạn đồng ý phần lớn, và bạn cần nhất quán với quan điểm đó đến hết bài.

Tiêu chí 2: Coherence and Cohesion

Câu chưa tốt:

Cars cause pollution. Moreover, buses are cheap. Moreover, roads are crowded.

Ba câu rời rạc, nối bằng cùng một từ "Moreover" mà giữa chúng không có mối quan hệ thêm vào nhau thật sự.

Câu tốt hơn:

Cars are a major source of pollution in large cities. A bus, by contrast, carries many passengers at once, so the same journey produces far less pollution per person.

Ở đây "by contrast" nối đúng quan hệ đối lập, "the same journey" nhắc lại ý trước, còn "so" chỉ ra kết quả. Bạn thấy rằng cohesion tốt không nằm ở việc có thật nhiều từ nối, mà ở việc mỗi từ nối đúng với quan hệ ý.

Tiêu chí 3: Lexical Resource

Câu chưa tốt:

Public transport is very very good for the people of the city and it helps the enviroment.

Lỗi: lặp "very very", dùng "good" quá chung chung, sai chính tả "enviroment" (đúng là environment).

Câu tốt hơn:

Reliable public transport can ease congestion and give residents an affordable way to commute.

Các cụm ease congestion, affordable way to commute, reliable public transport là những cụm người nói tiếng Anh hay dùng cùng nhau (collocation). Không cần từ khó. Điều quan trọng là từ đúng ngữ cảnh và đi đúng cặp. Ví dụ "do a decision" là sai, phải nói make a decision.

Tiêu chí 4: Grammatical Range and Accuracy

Câu chưa tốt:

If government will build more metro lines, people use cars less.

Lỗi: thiếu mạo từ (the government), dùng will trong mệnh đề if, và động từ ở vế sau chưa đúng thì cho câu điều kiện.

Câu tốt hơn:

If the government builds more metro lines, fewer people will rely on cars.

Đây là câu điều kiện loại 1, đúng cả hình thức và ý nghĩa. Bài viết tốt cần có vài câu phức như thế, nhưng quan trọng hơn là câu phức đó phải đúng. Một bài chứa nhiều câu phức mà sai gần hết sẽ không lợi hơn một bài có câu đơn giản và đúng.

Cách dùng bốn tiêu chí để tự sửa bài

1. Viết bài và để nguội ít nhất vài giờ.
2. Đọc lại lần một chỉ để kiểm tra tiêu chí 1: bài đã trả lời hết các phần của đề chưa, quan điểm có rõ và nhất quán không.
3. Đọc lần hai để kiểm tra tiêu chí 2: gạch chân mỗi chủ đề của đoạn, kiểm tra từng từ nối có đúng quan hệ không.
4. Đọc lần ba để kiểm tra tiêu chí 3 và 4: khoanh từ lặp, tìm collocation sai, rồi soát thì, mạo từ, chủ ngữ và động từ.
5. Ghi lại 2-3 lỗi lặp lại nhiều nhất vào một trang riêng. Bài sau, chỉ tập trung tránh đúng những lỗi đó.

Lỗi hay gặp

• Chỉ chạy theo từ vựng khó. Vì sao: tiêu chí từ vựng đòi hỏi sự chính xác và tự nhiên, không chỉ đòi từ hiếm. Sửa: thay một từ hiếm bằng một cụm đúng và quen thuộc.
• Nhét thật nhiều từ nối. Vì sao: dùng sai quan hệ làm bài rối hơn. Sửa: trước khi viết "However", tự hỏi hai câu có thật sự đối lập không.
• Quên một phần của đề. Vì sao: đề hỏi hai ý mà bài chỉ trả lời một thì mất điểm ở tiêu chí đầu. Sửa: gạch chân các phần của đề và đối chiếu lúc kết bài.
• Viết Task 1 mà không có overview. Vì sao: đây là phần cho thấy bạn nhìn ra bức tranh chung của dữ liệu. Sửa: xem bài về công thức viết overview trong cùng series.
• Nghĩ rằng chỉ cần tránh sai ngữ pháp. Vì sao: ngữ pháp chỉ là một trong bốn tiêu chí. Sửa: nhìn lại cả bốn khi tự chấm.

Tự luyện ngay

Mỗi câu dưới đây có một lỗi. Hãy xác định lỗi thuộc tiêu chí nào (Task Response, Coherence and Cohesion, Lexical Resource, hay Grammatical Range and Accuracy) và sửa lại.

1. People should to use public transport more often.
2. Public transport has many benefits. In conclusion, I disagree with the statement. (đoạn mở bài đã nói bạn đồng ý)
3. Governments must do a decision about new bus lines.
4. Traffic is a problem. Because many cars are on the road.
5. Cities are crowded. Moreover, I like cycling. Moreover, rents are high.

Đáp án gợi ý

1. Grammatical Range and Accuracy: sau should dùng động từ nguyên mẫu không có to. Sửa: People should use public transport more often.
2. Task Response: quan điểm mâu thuẫn giữa các phần của bài. Sửa: giữ nhất quán, ví dụ viết "In conclusion, I agree with the statement."
3. Lexical Resource: sai collocation. Sửa: make a decision about new bus lines.
4. Grammatical Range and Accuracy (câu cụt, mệnh đề với because đứng một mình), có liên quan đến cohesion. Sửa: Traffic is a problem because many cars are on the road.
5. Coherence and Cohesion: dùng Moreover cho ý không cùng mạch (sở thích đạp xe không liên quan). Sửa: bỏ câu thứ hai hoặc đưa vào đoạn phù hợp, nối bằng quan hệ thật.

Câu hỏi thường gặp

Task 1 và Task 2 có chấm khác nhau không?
Cả hai bài đều chấm bốn tiêu chí. Khác ở tiêu chí đầu tiên: Task 1 là Task Achievement, Task 2 là Task Response.

Bài nào quan trọng hơn?
Theo thông tin công khai của IELTS, Task 2 có trọng số gấp đôi Task 1. Nhưng Task 1 vẫn chiếm một phần điểm nên đừng bỏ qua.

Mình có thể tự chấm ra band chính xác không?
Khó. Tự chấm giúp bạn thấy điểm yếu, nhưng điểm chính thức do giám khảo được đào tạo chấm. Hãy nhờ thầy cô chữa bài định kỳ.

Bốn tiêu chí có ngang nhau không?
Theo mô tả công khai trên ielts.org, các tiêu chí có vai trò ngang nhau trong mỗi bài. Vì vậy một tiêu chí yếu sẽ kéo cả bài xuống.

Học tiếp

• IELTS Writing Task 1: cách viết Overview, công thức và 3 ví dụ
• IELTS Writing Task 2: phân tích đề trong 2 phút và lập dàn ý
• IELTS Writing: lỗi ngữ pháp mất điểm nhiều và cách tự soát
• IELTS Writing Task 1 line graph: cách làm bài và bài mẫu
• IELTS Writing Task 2 Opinion: dàn bài 4 đoạn và bài mẫu